Planujesz wyjazd poza Unię Europejską i nie chcesz odkryć tuż przed podróżą, że brakuje jednego dokumentu? Najkrótsza odpowiedź na pytanie, co potrzebne do wyrobienia paszportu, obejmuje przede wszystkim zdjęcie, potwierdzenie opłaty, dokument tożsamości oraz osobiste złożenie wniosku. Poniżej wyjaśniam też zasady dotyczące dzieci, kosztów, terminów i sytuacji, w których urząd może poprosić o dodatkowe dokumenty.
Do złożenia wniosku potrzebujesz kilku prostych rzeczy
- Jednego aktualnego zdjęcia spełniającego wymogi biometryczne.
- Dowodu opłaty za paszport albo dokumentu potwierdzającego ulgę.
- Ważnego dowodu osobistego lub poprzedniego paszportu.
- Osobistej wizyty w dowolnym punkcie paszportowym w Polsce.
- Dodatkowych zgód i dokumentów, jeśli paszport ma otrzymać dziecko.
- Około miesiąca na odbiór standardowego dokumentu.
Co trzeba przygotować do paszportu dla osoby dorosłej
W typowej sytuacji lista jest krótka. Przygotuj jedno aktualne, kolorowe zdjęcie, potwierdzenie wniesienia opłaty oraz ważny dowód osobisty albo dotychczasowy paszport. Jeśli masz jeszcze ważny paszport, zabierz go ze sobą, ponieważ przy odbiorze nowego dokumentu poprzedni zostanie unieważniony.
- Zdjęcie paszportowe wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku.
- Potwierdzenie opłaty, jeśli zapłata została dokonana przelewem lub online.
- Ważny dowód osobisty, gdy nie masz ważnego paszportu.
- Dotychczasowy paszport, jeżeli nadal go posiadasz.
- Dokument potwierdzający prawo do ulgi, na przykład legitymacja studencka albo Karta Dużej Rodziny.
Wniosek dla osoby dorosłej składa się osobiście. Nie wypełniasz go samodzielnie w domu w formie papierowej, ponieważ dane są wprowadzane przez pracownika punktu paszportowego. Na miejscu pobierane są także odciski palców.
Jeśli mieszkasz w Nałęczowie, nie musisz składać dokumentów wyłącznie w miejscu zameldowania. Możesz wybrać dowolny punkt paszportowy w Polsce, ale przed wizytą sprawdź godziny pracy i zasady zapisów obowiązujące w konkretnej placówce.
Zdjęcie paszportowe decyduje o sprawnym przyjęciu wniosku
Najczęstszy problem nie dotyczy braku dowodu osobistego, tylko fotografii. Zdjęcie powinno mieć format 35 × 45 mm, jasne i jednolite tło oraz przedstawiać twarz na wprost. Oczy muszą być widoczne, usta zamknięte, a wyraz twarzy naturalny.
Twarz powinna zajmować mniej więcej 70-80% wysokości zdjęcia. Nie zakładaj okularów z ciemnymi szkłami ani nakrycia głowy, chyba że wynika ono z powodów religijnych. Włosy nie powinny zasłaniać oczu, a fotografia musi odzwierciedlać naturalny kolor skóry.
Z mojego punktu widzenia fotograf paszportowy jest rozsądniejszym wyborem niż przypadkowe zdjęcie z telefonu. Samodzielne wykonanie fotografii jest możliwe, ale nawet niewielki cień na twarzy, nieprawidłowy kadr albo zbyt ciemne tło może oznaczać konieczność powtórzenia zdjęcia.
Nie rób fotografii kilka miesięcy wcześniej „na zapas”. Liczy się termin nie dłuższy niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku, a przy zmianie wyglądu lepiej wykonać ją tuż przed wizytą.
Jak wygląda złożenie wniosku krok po kroku
- Wybierz punkt paszportowy i sprawdź, czy wymaga wcześniejszej rezerwacji wizyty.
- Przygotuj zdjęcie, dokument tożsamości, poprzedni paszport oraz potwierdzenie opłaty.
- Staw się osobiście w urzędzie.
- Sprawdź dane wprowadzane do wniosku i złóż podpis elektroniczny na urządzeniu w punkcie.
- Poddaj się pobraniu odcisków palców.
- Zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku i numer sprawy.
Opłatę najlepiej wnieść przed wizytą, ale sposób płatności zależy od konkretnego punktu. Nie ma jednego rachunku obowiązującego w całym kraju, dlatego sprawdź dane placówki, w której chcesz złożyć dokumenty. Po złożeniu wniosku opłata nie podlega zwrotowi.
Przy odbiorze zabierz ważny dokument tożsamości oraz poprzedni paszport, jeśli go masz. Ja zawsze radzę od razu sprawdzić imię, nazwisko, datę urodzenia i pozostałe dane, zamiast odkładać tę kontrolę na później.
Paszport dla dziecka wymaga dodatkowych zgód
W przypadku małoletniego potrzebne są podobne dokumenty jak u osoby dorosłej, ale dochodzą kwestie związane z władzą rodzicielską. Przygotuj jedno aktualne zdjęcie dziecka, potwierdzenie opłaty, ważny paszport lub dowód osobisty dziecka, jeśli taki dokument został już wydany.
Co do zasady potrzebna jest zgoda obojga rodziców. Drugi rodzic może wyrazić ją w urzędzie, elektronicznie albo przedstawić zgodę z podpisem poświadczonym notarialnie. Jeżeli jeden z rodziców ma ograniczoną lub odebraną władzę rodzicielską, trzeba dołączyć odpowiednie orzeczenie. Przy braku porozumienia potrzebne będzie orzeczenie sądu rodzinnego.
Dziecko, które ukończyło 5 lat, powinno być obecne przy składaniu wniosku w urzędzie. Przy odbiorze paszportu obecność dziecka powyżej 5. roku życia również może być wymagana. Wniosek dla dziecka można złożyć także online, ale nadal trzeba przygotować zdjęcie, zgody i potwierdzenie opłaty.
Jeśli dziecko urodziło się za granicą, urząd może wymagać wcześniejszej rejestracji zagranicznego aktu urodzenia w polskim rejestrze stanu cywilnego. Podobnie jak w przypadku osoby dorosłej, urzędnik może poprosić o odpis aktu urodzenia lub potwierdzenie obywatelstwa, gdy dane budzą wątpliwości.
Ile kosztuje paszport i komu przysługuje ulga
| Dokument | Opłata standardowa | Możliwa ulga |
|---|---|---|
| Paszport dla osoby dorosłej | 140 zł | 70 zł przy uldze 50% lub 35 zł przy uldze 75% |
| Paszport dla dziecka | 30 zł | 15 zł z ważną Kartą Dużej Rodziny |
Z ulgi 50% mogą korzystać między innymi uczniowie i studenci w określonym wieku, emeryci, renciści, osoby z niepełnosprawnością, żołnierze terytorialnej służby wojskowej, ratownicy oraz osoby posiadające uprawnienia związane z Kartą Dużej Rodziny. Prawo do zniżki trzeba udokumentować podczas składania wniosku.
Wybrane osoby, między innymi te, które ukończyły 70 lat, mogą zostać całkowicie zwolnione z opłaty. Możliwe jest zastosowanie tylko jednej ulgi, dlatego gdy przysługuje ci kilka uprawnień, wybierz wariant korzystniejszy.
W przypadku dziecka ważna Karta Dużej Rodziny obniża opłatę do 15 zł. Opłata może nie obowiązywać także wtedy, gdy poprzedni paszport miał wadę techniczną albo wyjazd dziecka wiąże się z długotrwałym leczeniem lub operacją.
Termin odbioru i ważność dokumentu
Standardowy paszport jest zwykle gotowy po około miesiącu od złożenia wniosku. Termin może się wydłużyć w szczególnych sytuacjach, dlatego przed wyjazdem nie zostawiaj sprawy na ostatnie tygodnie. Numer sprawy z potwierdzenia pozwala sprawdzić, czy dokument jest już gotowy.
Paszport osoby dorosłej jest ważny 10 lat, a dokument dziecka zachowuje ważność przez 5 lat. Dla niemowląt i małych dzieci fotografia szybko przestaje odpowiadać rzeczywistemu wyglądowi, więc krótszy okres ważności jest rozwiązaniem praktycznym, nie tylko formalnością.
Jeśli wyjazd jest bardzo pilny, można rozważyć paszport tymczasowy. Jest wydawany szybciej, ale ma krótszy okres ważności, maksymalnie do 365 dni. Przed podróżą trzeba sprawdzić, czy państwo docelowe akceptuje taki dokument i jaki minimalny termin ważności wymaga na granicy.
Przed wizytą w urzędzie sprawdź jeszcze te trzy rzeczy
- Datę wyjazdu i wymagany termin ważności paszportu w kraju docelowym.
- Aktualność danych w dowodzie, akcie stanu cywilnego i poprzednim paszporcie.
- Zasady konkretnego punktu, w tym możliwość płatności kartą oraz konieczność rezerwacji wizyty.
Najbezpieczniejszy zestaw na wizytę to zdjęcie wykonane niedawno, dowód osobisty, poprzedni paszport, potwierdzenie opłaty i dokument potwierdzający ewentualną ulgę. Taki komplet zwykle wystarcza, a wcześniejsze sprawdzenie wymagań punktu paszportowego oszczędza niepotrzebnej drugiej wizyty.
